Bildiğimiz gibi GridView kontrolünü DataSource kontrolleri aracılığıyla veriye bağladığınızda eğer istenirse Update ve Delete sorguları da oluşturulabiliyor. Bu sorgulardan yola çıkarak tek satır dahi kod yazmadan listelenen kayıtlar üzerinde güncelleme ve silme işlemleri yapabiliyoruz. Herşeyin otomatik olduğu böyle bir ortamda bazen hesapta olmayan(aslında veritabanı tasarımında hesaplanan, yani aslında hesapta olması gereken) sorunlarla da karşılaşabiliyoruz. Ne gibi sorunlar derseniz; örneğin listelediğimiz kayıtlardan bir tanesini silmek istediğimizde eğer farklı bir tabloda bu kayıda bağlı başka satırlar varsa(constraint ile silinmesi kısıtlanmışsa) silme işlemi hataya yol açacaktır. Yine güncelleyeceğiniz satırın bir alanına hatalı bir veri girişi yaparsak(null değer almayan bir alanı boş bırakmak gibi) başka bir hata ile karşılaşırız. Bu tip durumlarda iki farklı çıktı ile karşılaşabiliriz, eğer özel hata sayfalarını aktifleştirmemiş ve debug modda çalışmayı kapatmadıysak doğrudan üretilen SqlException tipindeki hata mesajını, ya da özel hata sayfalarını aktifleştirdiysek hata sayfamıza yönlendiriliriz. İlk durumdaki hata çıktısı eminim ki sizlere pek yabancı gelmeyecektir(buyrun resime bakalım)

Bu sayfadan özel hata sayfalarını aktifleştirirsek kurtulabiliriz. Ancak bu hata sayfaları projemizin genelinde görüntüleneceği için GridView’da oluşan hatalar için kendimiz farklı bir hata sayfası tasarlamak isteyebiliriz. Böylece burada alınan SqlExcpetion tipindeki hatayı kullanıcıya görüntüleyerek ne tarz bir hata yapıldığı konusunda daha doyurucu bir bilgi sunabiliriz. GridView üzerinde bir işlem yapılırken çalışma zamanında oluşan bir hatayı yakalamak istiyorsak sayfamızın Error eventi için yazılabilecek Page_Error metodunu kullanabilir veya yine sayfada yer alan OnError isimli virtual metodu ezebiliriz(override edebiliriz). Aklımıza, GridView’ın kendine özel bir hata eventi yok mudur sorusu gelebilir, cevabını hemen vereyim maalesef yoktur:) O zaman parmaklarımızı hazırlıyoruz ve klavyemizden aşağıdaki sihirli kodları yazıp neler olacağına göz atıyoruz.

Default.aspx (RowDeleting ve RowUpdating eventlerini metotlarına bağlıyoruz)

Default.aspx.cs

 

Neler yaptığımızı özetleyecek olursak; GridView1_RowDeleting ve GridView1_RowUpdating metotlarında yapılan işlemin tipini saklayıp Session nesnesinin içeriğini boşalttık. Ezdiğimiz OnError metodunda ise oluşan hatanın mesajını alıp Session’a kaydettik, ardından da talebi Hata.aspx adındaki bu iş için oluşturacağımız hata sayfasına yönlendirdik(Server.Transfer ile yönlendirmemizin sebebi URL satırında hala Default.aspx’in saklı kalmasını sağlamak. Çok kritik bir durum değil, Response.Redirect ile de yönlendirme yapılabilir) Hata.aspx sayfamızın da Page_Load metodunda Session bilgisine bakarak ekrana hatayı yazdırdığımızda artık senaryomuz çalışır hale gelecektir.

Hata.aspx

ASP.NET 3.5 ile gelen veri kontrolü ListView oldukça esnek bir yapı sunmaktadır. GridView ile yapılabilen tüm işlemleri gerçekleştirebildiğimiz bu kontrolde GridView’a ek olarak Insert işlemlerini de yapabiliyoruz. Diğer yandan oluşacak HTML çıktıda tamamen bizim elimizde, yani istediğimiz şekilde HTML çıktıyı oluşturabiliyoruz. GridView’da bu tarz bir işlemi yapmak neredeyse imkansızdı.

ListView’ın bir diğer avantajı ise sayfalama(paging) işlemlerini QueryString üzerinden yapıyor olabilmemiz! ListView kontrolü sayfalama işlemlerini DataPager adındaki bir kontrol üzerinde yapmaktadır(DataPager’ın da ASP.NET 3.5 ile geldiğini belirtmek gerekir). Normal şekilde oluşturulan ListView kontrolü sayfalama işlemlerini DataPager içerisindeki LinkButton’lar ile yapar; yani PostBack işlemi sonucunda çağrılan JavaScript fonksiyonları sayfalamanın yapılmasına yardımcı olur. Dolayısıyla sayfanın URL’sinde herhangi bir değişiklik olmaz. Eğer sayfalama işleminin QueryString üzerinde taşınan SayfaNo gibi bir değer ile UrunListele.aspx?SayfaNo=3 şeklinde gerçekleşmesini istiyorsak yapmamız gereken tek şey DataPager kontrolünün QueryStringField özelliğine SayfaNo gibi bir değer atamak olacaktır. Yine elimiz değmişken şu özellikten de bahsedeyim; DataPager’ın PageSize özelliğinden de bir sayfada kaç kayıt görüntüleneceğini belirleyebilirsiniz. Aşağıda DataPager üzerinde yapılan değişiklikler ve örnek bir ekran çıktısı yer alıyor.

Kullanıcıların QueryString üzerinden istediği sayfalara gidebilmesi ve arama motoru iyileştirmesi(SEO) açısından oldukça önemli ve kullanışlı bir ipucu aslında ;)

GridView'e programatik olarak veri bağladığında eğer sayfalama(paging) ve sıralama(sorting) işlemi yapılırsa gridin bu işlemlerini ne şekilde yapacağını da yine programatik olarak belirlemek gerekecektir. Sayfalama işlemi için PageIndexChanging, sıralama işlemi için ise Sorting evetleri kullanılmaktadır. Sayfalama işlemi için yazılacak event metodunda yapılacak işlemler gridin yeni sayfa indeksini belirlemek iken, sıralama işleminde durumlar biraz daha karışıktır. Sorting event'i tetiklendiğinde grid kontrolü her defasında sıralama yönünü Ascending olarak getireceği için kullanıcının tersten sıralama (Descending) işlemi yapması durumunda bizim ekstra kodlarla bu durumu ele almamız gerekecektir. Burada sıralama yönünü geçici olarak bir yerde depolamak gerekecektir ki; en uygun yerin ViewState olduğunu söyleyebilirim. Aşağıdaki kodlarda gridview kontrolünün sayfalama ve sıralama işlemlerini nasıl ele alabileceğimiz görüntülenmektedir. Yorum satırları size yardımcı olacaktır.

ASP.NET 2.0 web projesinde Gridview'de otomatik güncelleme işlemi yaparken eminim ki siz de "ObjectDataSource 'ObjectDataSource1' could not find a non-generic method 'Update' that has parameters ..." şeklinde bir hata almıştırsınız. Böyle bir hata almanız durumunda;

1. Tablonuzda bir primary key olduğuna emin olunuz.
2. Gridview'in DataKeyNames özelliğinin primary key'inize eşit olduğuna emin olun.
3. Gridview'in SmartTag penceresinden Edit Columns'a gidin. Selected Fields bölümünden primary key olan alanı seçin ve sağ kısımdan ReadOnly özelliğini False yapın.

Bu hatayı tekrar almayacaksınız diye tahmin ediyorum. Bizzat test edildi ve onaylandı :)

Merhabalar,

Bu aralar bloguma pek birşey ekleyemez oldum:( Ama boş geçmeyelim. nedirtv?com'a ve msakademik.net'e eklediğim son çalışmalarıma aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

nedirtv?com'daki videolarım:
- ASP.NET 2.0: Gridview Kontrolü
- ASP.NET 2.0: Standart Kontroller

MS Akademik'deki son yazılarım:
- ASP.NET ATLAS - 1
- ASP.NET ATLAS - 2

Bu arada bir sitede ASP.NET ATLAS - 1 makalemin bir paragrafının aynen kullanıldığını gördüm.(5-6 cümle, noktası, virgülü dahil harfi harfine kullanmış) Şahıs yazmış yazıyı, altına da ben yazdım diye adını eklemiş. İlginç bir olay yani! Kaynak göstermemişsin, bari biraz değiştir değil mi?